Delil: Kuran, Hadis, İlmihal

Bir tartışmanın ortasında "kaynağı ne" sorusuna cevap ararken açılan uygulama. Delil, aklına gelen soruyu gündelik Türkçenle yazmana izin verir ve karşılığında ayeti, hadisi ya da ilmihal maddesini kaynağıyla önüne koyar.

"Kumar oynamak günah mı" yazdığında Kumar ve Şans Oyunları özeti çıkar, hemen altında dayanağı olan Mâide 90, Mâide 91 ve Bakara 219 gelir. "Bankada çalışmak haram mı" dediğinde faiz ayetleri sıralanır. Anahtar kelime tutturmaya çalışmana gerek yok; arama sorunun anlamına bakar.

Bütün kaynaklar uygulamanın içinde. Kur'ân-ı Kerîm'in Arapça metni ve Türkçe meâli, Kütüb-i Sitte'nin Türkçe çevirisi ve 64 maddelik ilmihal özeti telefona kurulur. İlk açılıştan sonra hiçbir şey indirilmez, arama internete çıkmaz, hiçbir veri toplanmaz.

Neler var:

Kur'ân-ı Kerîm. 114 sûre, 6.236 âyet. Arapça Uthmânî metin yanında Elmalılı Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili meâlinin 1935 tarihli aslı. Âyeti meâliyle ve kaynağıyla tek dokunuşla kopyala.

Hadis. Sekiz koleksiyondan Türkçe metni bulunan 30.483 hadis: Sahîh-i Buhârî, Sahîh-i Müslim, Sünen-i Ebû Dâvûd, Sünen-i Tirmizî, Sünen-i Nesâî, Sünen-i İbn Mâce, Muvatta ve Nevevî'nin Kırk Hadis'i. Ayrıca konu başlıklarına ayrılmış 52 seçme hadis.

İlmihal. Hanefî mezhebine göre 64 özet: temizlik, namaz, oruç, zekât, hac, aile, muâmelât, ahlâk ve güncel meseleler. Banka, kredi kartı, sigorta, borsa, sigara ve dövme gibi klasik kaynakların adıyla anmadığı konular, Din İşleri Yüksek Kurulu'nun yayımlanmış görüşlerine dayanarak ve dayanağı olan âyetlere bağlanarak yazıldı.

Konular. Namaz, oruç, faiz, anne baba hakkı, sabır, adalet gibi tartışmalarda sık geçen başlıklar altında toplanmış kaynaklar.

Nasıl çalışıyor: sorunun tamamı telefonun içindeki bir dil modeliyle sayısal bir temsile çevrilir, 36 binden fazla kaynak metnin temsiliyle karşılaştırılır ve en yakın olanlar sıralanır. Model metin üretmez, yalnızca elindeki kaynaklardan seçer. Bu yüzden uydurma bir cevapla karşılaşmazsın, gördüğün her satırın kaynağı yazar.

Kaynak notu: Kur'an'ın Arapça metni AlQuran Cloud (Tanzil) üzerinden, Türkçe meâl Elmalılı Hamdi Yazır'ın 1935 tarihli ve bugün kamu malı olan aslından, hadis çevirileri fawazahmed0/hadith-api derlemesi üzerinden alındı; sürüm numaraları ve dosya özetleri uygulamanın içinde kayıtlı. İlmihal maddeleri Delil'in kendi özetleridir, bir yayınevinin birebir alıntısı değildir ve arayüzde böyle etiketlenir.

Delil kaynak bulur. Fetva vermez, hüküm bildirmez ve bir ilim ehlinin yerini almaz. Bulduğu metinlerin sorunun doğrudan cevabı olduğunu da iddia etmez; kararı okuyana bırakır.

Signaler for synlighed